Kurk snuffelen – een onzinnig ritueel

Je hebt het vast wel eens gezien in een restaurant. Je bestelt een fles wijn, de kelner maakt de fles voor je open en … snuift aan de kurk. Het ziet er heel professioneel uit, alsof het hier om een heel belangrijke handeling gaat, maar eigenlijk is het een vrij nutteloos gebaar.

Kurk

Een kurk is een afsluiting van de fles – geen glazen bol. Tenzij de kurk in zwarte kruimels uiteenvalt of van onder tot boven doortrokken is van de wijn, zal de kurk je geen geheimen over de inhoud van de fles vertellen. Vaak worden de woorden ‘kurk’ (afsluiter van de fles) en ‘kurk’ (de wijnfout) door elkaar heen gebruikt. Logisch. Het is tenslotte hetzelfde woord. Maar in de praktijk hebben ze niet veel met elkaar te maken.

Kurk (de wijnfout) wordt veroorzaakt door het chemische stofje TCA (trichlooranisol), wat ontstaat door schimmels en bacteriën die een reactie aangaan met chloor. Chloor zit soms in de kurken, maar het kan ook aan gereinigde pallets of aan andere spullen in de wijnmakerij zitten. Een fles wijn met een schroefdop kan dus ook gewoon ‘kurk’ hebben.

Kurk (de wijnfout) ruikt naar nat karton, natte hond of naar schimmelige kelders. Wijn met kurk (de wijnfout) smaakt ook niet lekker. Gelukkig komt de wijnfout veel minder voor dan vroeger. In tijden dat men het nog niet zo nauw nam met het schoonmaken van de wijnkelders, was ongeveer 1 op de 8 flessen besmet met kurk. Tegenwoordig is de hygiëne bij wijnproducenten sterk verbeterd en komt kurk nog maar weinig voor. Dat wil niet zeggen dat je nooit een fles met kurk (de wijnfout) tegen zult komen. Maar ruiken aan de kurk is niet de beste manier om daar achter te komen.

Niet ruiken, maar kijken

Hoewel ruiken aan de kruk niet zoveel zin heeft, is het wel nuttig om er naar te kijken. De kurk is als het goed is intact en een beetje vochtig aan de onderkant. Is de kurk gebroken bij het ontkurken van de fles? Niets aan de hand. Daar heeft de wijn niet onder te lijden. Valt de kurk uit elkaar? Hoewel het niet prettig is om stukjes kurk uit je wijn te moeten vissen, wil een slechte kurk niet meteen zeggen dat de wijn ook slecht is. Meestal smaakt de wijn nog prima! Is de kurk van boven tot onder doordrenkt met wijn? Goede kans dat deze fles niet goed bewaard is. De volgende stap is dan extra belangrijk!

Ruik aan de wijn, niet aan de kurk

Een echte kenner zal eerder aan de wijn zelf ruiken om vast te stellen of deze nog goed is. Veel klanten zullen het echter niet zo waarderen wanneer de kelner hun glas pakt en er zijn neus in steekt. Dus laat de kelner je – als het goed is – zelf kijken, ruiken en proeven. Zodat je zelf vast kunt stellen of de wijn goed is. Laat je dus niet intimideren door een kelner die met een ernstig gezicht aan de kurk staat te snuffelen. Neem het heft (de kurk, de wijn, het glas) in eigen hand! Ruik aan de wijn in je glas. Natte hond? Muffe kelder? Schimmelig? Vraag de kelner om ook even aan jouw glas te ruiken, want de kans is groot dat de wijn niet goed meer is. Hij zal je een nieuwe fles aanbieden.

Niet goed of niet lekker?

Laten we dan meteen ook maar een ander misverstand uit de wereld helpen: De kelner laat je dus een klein beetje wijn proeven zodat jij kunt bepalen of de wijn nog goed is. Niet of je de wijn lekker vindt smaken. Soms wordt wel gedacht dat je een fles wijn terug kunt sturen als je hem niet lekker vindt. Dat is niet waar. Als je zelf de wijn kiest, mag je de fles alleen weigeren wanneer deze niet meer goed is. Wanneer de fles eenmaal open is, kan de fles namelijk niet meer aan een andere tafel worden verkocht. Zodra de kurk er af is, is de fles voor het restaurant overkoopbaar. Niemand wil een ontkurkte fles wijn. Wie weet hoe lang die fles al open staat. Dat kan voor het restaurant natuurlijk flink in de papieren lopen.

Zelf kiezen = zelf opdrinken

Wanneer de klant zelf een fles wijn uitkiest, mag het restaurant ervan uit gaan dat de klant weet wat hij zoekt. Weet je dat niet, dan kun je immers altijd aan de kelner een advies vragen. Het is zijn / haar werk om de juiste vragen te stellen om er achter te komen wat je graag drinkt. Op basis daarvan komt de kelner met een advies. Bij een goede sommelier ben je er dan van verzekerd dat je een goed én lekker glas wijn gaat drinken.

Soms zal een goed restaurant bereid zijn om de verkeerd bestelde fles toch om te ruilen voor een andere, maar dat is zeker niet gebruikelijk. Over het algemeen geldt: Heb je een wijn besteld die je niet lekker vindt? Jammer. Leer ervan. Schrijf de naam en het soort wijn ergens op zodat je het nooit meer vergeet. En uiteraard: Volgende keer een andere fles bestellen! Je kunt natuurlijk ook de kelner om advies vragen. Of – nog beter – volg een wijncursus bij Adesso Vino. Dan weet je precies welke wijnen je lekker vindt!