Châteauneuf-du-Pape
De Rhône streek is zo’n wijngebied waar je doorheen racet, op weg naar je vakantiebestemming in zuid Frankrijk. Als je er al stopt, dan is het omdat je bij Lyon in de file bent beland. En dat is best jammer, want het is een streek waar heel mooie wijnen vandaan komen.
Omdat ik al een tijdje stiekem een beetje een fan ben van wijnen uit de Rhône, stond een bezoekje al een poos op mijn verlanglijst maar het kwam er maar niet van. Dit jaar werden we door afsluitingen in Zwitserland min of meer gedwongen om een andere route vanuit Italië terug naar huis te kiezen. Dat was de kans! Eerst langs de prachtige kustweg bij Genova en San Remo en dan bij Avignon recht naar het noorden. Dwars door de Rhône vallei. Uiteraard mag een bezoek aan Châteauneuf-du-Pape (C9dP voor intimi) dan niet ontbreken. Vanuit onze stopplaats Orange prima te bereiken. In een kwartiertje sta je midden in de wijngaarden van deze fameuze appellation.
Galets Roulés
Het eerste wat opvalt hier zijn de beroemde Galets Roulés – ofwel rolkeien. Het gebied rond Châteauneuf-du-Pape ligt er vol mee. Op veel plaatsen is de bodem volledig bedekt door deze grote ronde keien. Sommige zijn zo groot als een kippenei, anderen hebben eerder het formaat van een mensenhoofd – en alles er tussenin. Fascinerend om te zien hoe de wijnstokken zich hier door de stenen heen worstelen.
Château de Beaucastel
Vanuit Orange komen we als eerste langs dé naam in deze wijnstreek: Château de Beaucastel. Het domein bestaat al sinds 1549, maar de familie Perrin – de huidige eigenaren – kregen het pas in 1976 in bezit. Helaas is het niet mogelijk om deze legendarische wijnproducent te bezoeken, maar het is toch de moeite waard om de wijngaarden te zien. We hebben geluk dat we er midden in de oogsttijd zijn. Overal zie je plukkers die zorgvuldig trossen van de wijnstokken knippen. Handmatig oogsten is hier volgens de wijnwetten verplicht. Tactoren en vrachtwagentjes rijden af en aan om de druiven van de wijngaarden naar de kelders te brengen waar er iconische – en prijzige – Châteauneuf-du-Pape wijn van zal worden gemaakt. Gelukkig vinden we ’s middags de winkel van de Famille Perrin in het hart van het dorp Châteauneuf-du-Pape, waar we de befaamde wijnen alsnog zelf kunnen proeven. Aanrader!
AOC Châteuaneuf-du-Pape
Châteauneuf-du-Pape was de eerste officiële Appellation in Frankrijk. Begin vorige eeuw werd er nog stevig gefraudeerd onder wijnmakers. Eigenlijk wist je als koper van een fles wijn nooit precies wat er in zat. Niet welke druivenrassen er waren gebruikt. Niet waar de wijn nu precies vandaan kwam. Iedereen kon een bekende naam zoals Châteauneuf-du-Pape op het etiket van zijn wijnfles zetten. Om fraude tegen te gaan besloten lokale wijnmakers exact vast te leggen welke druiven er voor de wijn gebruikt mochten worden, waar deze precies verbouwd moesten worden en hoe de wijn gemaakt moest worden. In 1936 werd dit vastgelegd in de allereerste Appellation d’Origine Protegée. Deze stond model voor alle andere Franse (en Europese) AOC’s die er nu zijn.
18 verschillende druiven
Tegenwoordig is een Châteauneuf-du-Pape een stille, droge, rode of witte wijn. Ooit was dat wel anders. In de vorige eeuw mochten er ook mousserende en zoete wijnen onder deze naam worden gemaakt, maar dat is al lange tijd niet meer toegestaan. Wijnmakers kunnen kiezen uit maar liefst 13 – 18 als je alle kleurvariaties zoals Grenache Blanc en Grenache Gris ook meetelt – verschillende druivenrassen. Grenache speelt hier een absolute hoofdrol, maar ook Syrah, Mouvèdre, Rousanne en Cinsault kunnen gebruikt worden. Het staat de wijnmaker vrij welke druivenrassen hij gebruikt en in welke verhouding. Zo kan een Châteauneuf-du-Pape bestaan uit 100% Grenache, maar ook uit een blend van alle 18 verschillende druivensoorten.
Slaperig Dorpje
Het dorpje Châteauneuf-du-Pape ligt midden tussen de wijngaarden. Ondanks dat hier wijnen van wereldfaam worden gemaakt, lopen ze er niet zo mee te koop. Natuurlijk is er een wijnbar en wijnwinkel, maar het gaat er heel bescheiden aan toe. Nauwelijks verwijzingen naar de rijke wijnhistorie en ook geen grote hordes toeristen op zoek naar koopjes. Het is ‘gewoon’ een typisch zuid Frans dorpje waar de tijd een beetje stil heeft gestaan.
Domaine Brotte
Bij wijnmuseum Brotte draait het wel allemaal om de beroemde wijn. In dit kleine museum krijg je een rondleiding door het verleden en heden van de wijn van Châteauneuf-du-Pape in het algemeen en wijnbedrijf Maison Brotte in het bijzonder. Aan het einde wacht – hoe kan het ook anders – een wijntasting. De uitgebreide proeverij van witte en rode wijnen maakt goed duidelijk dat de ene Châteauneuf de andere niet is. De stijlen en smaken lopen behoorlijk uiteen. Als toegift mogen we het pronkstuk van Brotte proeven: een La Fiole Vintage 2010. Van deze wijn worden jaarlijks maar 300 flessen gemaakt.
Château de Nalys
Een beetje op de gok heb ik ook Domaine Nalys uitgekozen om te bezoeken. Het wijnbedrijf maakt onderdeel uit van Guigal. Marcel Guigal heeft een grote bijdrage geleverd aan de kwaliteit van de wijnen in de hele Rhône vallei (en zijn Condrieu staat hoog op mijn favorietenlijstje). Bij Nalys worden we ontvangen door een vrolijke Canadese host, die ons direct naar een tafeltje dirigeert. "Jullie komen vast om onze wijnen te proeven!" We knikken braaf en ze barst los. Wat een gepassioneerd verhaal over de wijnen, de wijngaarden en vooral de culturele verschillen tussen Canada en Frankrijk! Ondertussen schenkt ze de ene naar de andere wijn in. Wit en rood, verschillende jaargangen, verschillende stijlen. De ene nog beter dan de andere. Na de proeverij kunnen we ook nog een kijkje nemen in de oude kelder. Nu kan het nog, roept ze ons na. Binnenkort sluit Nalys tijdelijk haar deuren voor bezoekers vanwege een grootse verbouwing. Net op tijd dus!
Het was een drukke dag, maar absoluut de moeite waard. Dus als je volgende keer over de Franse Autoroute du Soleil naar het zuiden dendert, neem dan ook eens de afslag naar Orange en trakteer jezelf op een tussenstop in deze bijzondere wijnstreek. Ik kom hier in ieder geval zeker nog een keer terug!
